Hoop op Visser ’t Hooft na internetstorm over vragen waarin alle moslims over één kam werden geschoren: ’Dit was echt een incident, de cultuur is hier totaal anders’

© Hielco Kuipers
LEIDEN

Leerlingen die maar door één (zij)ingang hun Leidse Visser ’t Hooft Lyceum in kunnen, waar conciërges en docenten alles nauwlettend in de gaten houden.

Lees ook: Twitter ’ontploft’ over islamofobe schrijfopdracht op Visser ’t Hooft Lyceum, moskeeën ontstemd, directeur neemt afstand

Het lijkt een heftig vervolg op het weekeinde waarin op social media commotie ontstond rond een schrijfopdracht over moslimterrorisme. Daarin moesten leerlingen van drie vwo vragen verwerken waarin, zo gaf schoolbestuurder Frits Hoekstra grif toe, ’de hele moslimgemeenschap werd aangesproken op daden van een kleine groep’: „Wat natuurlijk niet kan en niet mag.”

Hoe ontzettend vervelend hij het incident bij de godsdienstles ook vindt, hij ziet deze maandag gelukkig ook lichtpuntjes: „Zo is het verder rustig gebleven, ook in de pers.” En directe bedreigingen bleven uit, ook richting directie of bestuur. Sterker nog, terwijl er vooral zaterdag een ware internetstorm woedde op social media, voerde hij vele ’goede gesprekken’ en las hij gelukkig ook bemoedigende dingen. Zo liet het Moskeeën Platform Leiden, naast verontwaardiging over de vragen, weten dat de school juist ’bekend staat om goed onderwijs binnen een veilige omgeving’: „Ook bij ouders en leerlingen met een islamitische achtergrond.’

Cultuur

Het is precies waar de scholen in zijn koepel (Scol) keihard aan werken, weet Hoekstra: „Ze willen scholen zijn waar iedereen zich thuis voelt, zich gehoord en gezien voelt.” Dat dat ook werkt op zijn school, blijkt volgens directeur Ron Onderwater onder meer uit het feit dat die veel leerlingen met een moslimachtergrond telt: „En dat zegt ook iets over de cultuur op school.”

Percentages kan hij niet geven - ’zo registreren wij dat niet’ - hij weet wel dat zijn school ’boven het landelijk gemiddelde zit’: „De afgelopen vijf jaar - de periode dat ik er ben - is dat percentage ook toegenomen. De school is veel diverser geworden. En dat vinden we prachtig; dat willen we graag zijn.”

Dat het incident bij godsdienst zo zou escaleren, had de school niet verwacht. Hoekstra: „Zo is er later die dag, tijdens de Nederlandse les die de klas van de eigen mentor kreeg, een goed gesprek over gevoerd. En de mentor had de indruk dat het daarmee afgerond was.”

Het tegendeel bleek waar. Toen ’s avonds de gefotografeerde vragen online gingen, regende het berichten. „En die waren niet allemaal positief van aard”, zegt Onderwater met gevoel voor understatement. Omdat ze van de politie begrepen dat er geen acute dreiging is, besloten directie en bestuur na het weekeinde schooldeuren te openen. Maar dan wel met extra maatregelen.

Veilig

Zo beloofde de politie extra te surveilleren en zette ook handhaving een tandje bij. Binnen zijn het de eigen ogen die, met nog maar één schoolingang, alles ’goed kunnen monitoren’: „Liever een tandje bijzetten dan dat we te weinig doen”, verklaart de directeur. Hij looft de goede samenwerking’ met de politie en onderstreept dat ’we de school echt niet open hadden gedaan als we niet zouden denken dat dat veilig kan’: ,,Buiten wat extra gesprekken met leerlingen, gaan de lessen en de voor deze week geplande toetsen ook gewoon door.”

Hoe het verder gaat qua beveiliging, wordt in ’goed overleg met de politie bepaald’: „Maar wij verwachten niet dat dit allemaal ook dinsdag nog nodig is”, meldt Hoekstra. Eén ding weet hij zeker: herhaling van een dergelijk incident is onmogelijk. „Zo hebben we ervoor gezorgd dat docenten vooraf opgaven met elkaar afstemmen. Door even te overleggen, heb je een paar extra ogen die er naar te kijken.”

De docent in kwestie blijft voorlopig thuis, maar geschorst is hij volgens Hoekstra niet. Hoezeer hij de vraagstelling ook afkeurt en de ophef begrijpt, er moet volgens hem wel worden bedacht dat leerkrachten ’er helemaal niet voor zijn opgeleid hoe ze met dergelijke vraagstukken moeten omgaan’: ,,Ze zijn ook niet gewend dat de intimiteit van het klaslokaal door sociale media zo onder druk is komen te staan. En door die druk is het ingewikkeld om te kunnen doen wat zo nodig is: een open gesprek met elkaar voeren. Binnen en buiten school.”

Verbonden

Hij ondersteunt dan ook een oproep daartoe van D66, GroenLinks, PvdA uit Leiden en Leiderdorp om zo ’verbondenheid en begrip te creëren’ en vindt het net zo zorgelijk als die partijen dat ’jongeren in het onderwijs te horen krijgen dat hele groepen uit onze samenleving verantwoordelijk of verbonden zouden kunnen zijn met de verwerpelijke acties van een kleine groep fundamentalisten’: ,,Alleen, ik benadruk het nogmaals, dat was een incident.’’

Signalen dat moslims hun kinderen van het Visser ’t Hooft Lyceum afhalen of dat willen gaan doen, hebben bestuur noch directie gekregen. Ze verwachten zoiets ook niet. „Ook omdat zij net zo goed weten dat wat hier is gebeurd is, niet in onze cultuur past”, benadrukt Onderwater.

Net binnen