Computer voorspelt wat het beste moment is om tulpen te oogsten

Bloeiende bollenvelden rond Lisse.
© Archieffoto ANP/Koen van Weel
Lisse

Niet de teler maar de computer voorspelt in de toekomst hoe goed de tulpen op het veld groeien en wanneer ze kunnen worden geoogst. Dat is het doel van de proeven die de komende maanden door onderzoekers van de Wageningen University & Research (WUR) worden uitgevoerd in Lisse.

Voordeel is dat telers beter zicht krijgen op de te verwachten oogst en minder vaak fysiek naar de bollenpercelen hoeven om te kijken hoe het gewas erbij staat. ,,Al verwacht ik dat de telers dat uiteindelijk toch nog steeds zullen doen’’, aldus Sjoerd van Vilsteren, namens WUR betrokken bij het onderzoek.

Al in de jaren tachtig is voor verschillende akkerbouwproducten een model ontwikkelt om de groei en dus de opbrengst van bijvoorbeeld aardappelen en suikerbieten te simuleren. In de jaren negentig is eenzelfde model gemaakt voor de bekende tulpensoort Apeldoorn.

Speeltje

,,Telers bleken hier toch geen interesse in te hebben. Ze vonden het een leuk speeltje maar ze hadden het idee dat ze het zelf toch beter wisten. Ze gingen en gaan gewoon naar het bollenveld, graven wat bollen op en beslissen dan wanneer er wordt geoogst.’’ Het juiste oogstmoment is belangrijk want te laat rooien betekent bijvoorbeeld meer kans op de schimmelziekte fusarium.

Nu de bollenteeltbedrijven in omvang toenemen en de digitalisering oprukt, is het groeimodel, de zogeheten World Food Studies (Wofost), weer opgepakt en geüpdatet. Het komende voorjaar wordt op de bollenvelden van het Lissese bedrijf van H.C.P. Verdegaal gekeken of het bestaande model klopt. Gegevens over de temperatuur en zonlicht op het bewuste perceel maar ook de groei van de Carolatulp worden ingevoerd. Daarvoor nemen de onderzoekers tien keer monsters van de bollen op het veld.

Camerabeelden

Tegelijkertijd worden metingen van het gewas gedaan met een multi-spectrale camera om te kijken of deze beelden ook voldoende informatie opleveren voor een groeimodel. Van Vilsteren: ,,We maken nu een groeimodel voor de Carolatulp maar we willen natuurlijk een model voor meerdere tulpensoorten. Met deze camerabeelden, die toch worden ingezet om het gewas in de gaten te houden, proberen we te achterhalen wat er precies onder de grond gebeurt. Als die beelden kloppen met de andere gegevens kunnen we straks voor meerdere tulpensoorten groeimodellen maken.’’

De uiteindelijke gegevens kunnen op termijn een nieuw gereedschap opleveren voor de bollentelers. ,,Zeker op grotere bedrijven hoeft een teler minder vaak naar een perceel te gaan om de bollen te bekijken. Of hij kan een medewerker sturen die net wat minder ervaring heeft en toch het optimale oogstmoment bepalen. Hopelijk is dat aan het einde van komend groeiseizoen klaar voor de Carola en kunnen we dan verder voor de andere tulpensoorten.’’

Generatiedingetje

Hoe groot is de kans dat het groeimodel ook nu weer in de vergeethoek belandt? Van Vilsteren denkt dat dat wel meevalt. ,,Het is een extra stuk gereedschap waarvan je pas weet wat het oplevert, als je het hebt. En verder is natuurlijk ook een generatiedingetje. Telers staan nu meer open voor digitale systemen en daar past dit groeimodel bij.’’

Het onderzoek naar het groeimodel voor de tulp maakt onderdeel uit van het vierjarige onderzoeksprogramma Bollenrevolutie 4.0. Aan dit programma van de topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen van het ministerie van LNV doen verschillende organisaties en bedrijven mee. Dit zijn KAVB, Anthos, Wageningen University & Research (WUR), Cremer Speciaalmachines B.V., Machinefabriek Steketee B.V., Agrisim B.V., BKD en TechNature B.V. Economic Board Greenport Duin & Bollenstreek en Rabobank Bollenstreek.

Net binnen