Waar vroeger de galg stond, verrijst nu een kunstwerk: ’Een executie is ook een soort performance’

Sachi Miyachi (rechts) hangt de nagemaakte ramen van hout in de hut.
© Foto Hielco Kuipers
Leiden

Op het Gerecht in de Leidse binnenstad is de afgelopen dagen een houten bouwwerk verrezen. De creatie is gemaakt door de Japanse kunstenares Sachi Miyachi, die zich liet inspireren door deze historische plek.

Sachi Miyachi is benaderd door het Lucas van Leyden Fonds, dat zich inzet voor meer kunst in de openbare ruimte, om een tijdelijk werk voor Leiden te maken. ,,Ik kende de stad niet zo goed’’, vertelt ze. ,,Alleen Rijksmuseum Boerhaave en de Hortus botanicus had ik wel eens bezocht. Daarom ben ik veel gaan rondlopen om de stad te ontdekken.’’

Vrijheid

Van het Lucas van Leyden Fonds had ze alle vrijheid gekregen om zelf op zoek te gaan naar een geschikte plek. Haar keuze viel op het Gerecht. ,,Ik was op de Breestraat geweest en wilde naar de Pieterskerk. De sfeer in deze buurt was gelijk zo anders. Het was alsof de tijd was stilgezet met die kleine steegjes en veel minder mensen op straat. Vooral dit plein fascineerde mij enorm.’’

Ze wijst om zich heen op het rechthoekige plein, waar ze sinds vorige week aan het werk is. ,,Ik heb begrepen dat op deze plek vroeger misdadigers werden opgehangen. Die executies moesten een waarschuwing voor de Leidenaars zijn. Ze lieten zien dat er korte metten werden gemaakt met dieven en moordenaars. Eigenlijk kun je het ook beschouwen als een performance voor publiek en op dat punt raakt het mijn manier van werken.’’

Hut

Miyachi werkt altijd op pleinen, straten of parken. Met hulp van een aantal medewerkers is de afgelopen dagen een houten constructie neergezet. Het kunstwerk heeft ze ’The hut next to the guard’s house’ genoemd. Het huidige koffiehuis op de hoek van het Gerecht fungeerde in vroeger tijden als huis voor de wachters van het Gravensteen. ,,Met mijn hut draag ik weer een klein steentje bij aan de geschiedenis van een van de oudste plekken van de stad.’’

[Tekst loopt door onder de foto.]

Het kunstwerk van Sachi Miyachi verwijst naar het verleden van het Gerecht en het Gravensteen.
© Foto Hielco Kuipers

Ook het Gravensteen, dat in het verleden dienst heeft gedaan als gerechtsgebouw en gevangenis, inspireerde de kunstenares. ,,In de loop der eeuwen is het gebouw een ratjetoe aan bouwstijlen geworden, maar vooral die acht boogramen beneden trokken mijn aandacht.’’ Daarom heeft ze die van hout nagemaakt.

Deze houten ramen heeft ze dinsdagmiddag in de houten hut gehangen en daarmee nadert het kunstwerk zijn voltooiing. ,,Het blijft hier een maand of vijf staan. Omwonenden reageren er wisselend op. Er zijn buren die mij heel lief koffie komen brengen. Anderen maken zich zorgen over de aanzuigende werking op dronken studenten of hangjongeren ’s nachts.’’

Net binnen