Marieke van der Plas: ’Dat koppie? Daar heb ik voordeel van’

Marieke van der Plas: ’Dat koppie? Daar heb ik voordeel van’
Marieke van der Plas: ,,Zonder al die leden en vrijwilligers is de KNGU helemaal nergens.’’
© Foto KNGU
Katwijk

Als jong meisje roerde ze zich in allerlei besturen, contra het behoudende Katwijk waar ze opgroeide. Dat dorp vormde Marieke van der Plas, zonder dat ze haar aangeboren, goedlachse uitstraling verloor. Zelfbewust solliciteerde ze naar het directeurschap van de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie. De sportbond heeft roerige tijden achter de rug. Marieke denkt er het verschil te gaan maken.

Met de paplepel

„De liefde voor de sport heb ik van huis uit meegekregen. Met name mijn moeder hamerde erop dat beweging heel belangrijk is, ook om gezond ouder te worden. Je moet er een onderdeel van je leven van maken en daar jong mee beginnen, niet pas als je ouder wordt. Ik ben als kind ooit begonnen met turnen bij SKR in Katwijk. Zo grappig, nu ik directeur ben van de KNGU, ga ik allerlei verenigingen langs, en zo kwam ik laatst ook bij SKR, waar het ooit is begonnen. Ook wel weer confronterend hoor, zo van: oké, dat is alweer dertig jaar geleden!”

Turnen, totdat…

„Het leuke van een sport als turnen - en ook gymnastiek - is dat je als kind al heel snel verantwoordelijkheid krijgt. Ik mocht op m’n tiende als ’assistent-juf’ de jongere kinderen al begeleiden. Dat stelde natuurlijk niks voor, maar ik vond het gevoel geweldig. Dat je niet alleen iets mét, maar ook vóór de sport doet.

Ik ben met turnen gestopt nadat ik op m’n twaalfde uit de ringen was gevallen. Daarna werd ik bang. Ik denk dat mensen die sport op wedstrijdniveau onderschatten, hoe technisch turnen is, hoeveel vlieguren je moet maken en dat je veel durf nodig hebt om er verder in te komen. Ik wist niet of ik dat wel wilde, en heb daarom voor de tennissport gekozen. De turnsport ben ik wel altijd blijven volgen, dat is een soort eerste liefde die in je hart zit.”

Jong geleerd

„Ik heb op heel jonge leeftijd de eerste stappen gezet in het bestuurlijke werk. Rond m’n vijftiende merkte ik dat er in Katwijk heel veel óver jongeren in plaats van mét jongeren werd gepraat. En ik vond: praat mee, als je vindt dat iets anders moet, blijf niet aan de zijlijn staan, wees verantwoordelijk.”

,,Met een paar anderen heb ik jongerenorganisatie B-Involved opgericht om de politiek meer met jongeren te verbinden en andersom. Ik zag in die tijd ook veel jongeren automatisch hetzelfde stemmen als hun ouders. Dat is niet erg, als je je maar bewust bent van wat je kiest. Ik probeerde de politieke bewustwording te stimuleren en schuwde daarbij gevoelige onderwerpen niet.”

’Normen’

„Zo vergeet ik nooit dat we een bekende popgroep hadden uitgenodigd om na een debat dat we als B-Involved organiseerden in het gemeentehuis te spelen. Ik werd op het matje geroepen door de burgemeester. Zo’n bekende popgroep was toch veel te risicovol, vond hij. Wat als er honderden jongeren zouden komen?

En hoewel het debat voor 18-plus was, mochten we geen alcohol schenken. Die strijd won ik niet. Liep ik met bekertjes frisdrank rond. De politie reed die avond vijf keer langs. Er gebeurde natuurlijk niets.

Of de keer dat ik een cabaretier had ingehuurd. Van tevoren had ik hem gewaarschuwd: ’Denk erom, je bent hier in Katwijk, geen grappen over godsdienst’. Prompt maakte hij grappen over seks. De wethouder stond naast me. En ja hoor, er kwamen daarna vragen in de raad over onze ’normen en waarden’. Dit soort discussies… Er ontstond een soort haat-liefdeverhouding tussen de toenmalige burgemeester Wienen en mij. Ik snap, nu ik ouder word, wel dat ze het allemaal maar lastig vonden vanuit hun referentiekader.”

’Bedankt Marieke’

Het leuke was wel: toen ik op m’n 24ste uit Katwijk naar Leiden verhuisde, burgemeester Wienen me belde om me ’te bedanken voor mijn inzet voor Katwijk’. Het is ook zo dat mijn liefde voor het dorp nooit weg zal gaan, nog los van dat er veel familie en vrienden wonen.”

’Beperkt door?’

„Mensen vragen me weleens: ’Heeft het feit dat je in een dorp als Katwijk bent opgegroeid, je beperkt?’ Nee, dat heeft me juist heel veel gegeven. Het heeft me getriggerd om een kritisch burger te worden. Ik denk dat ik dat niet had gedaan als ik in de stad was opgegroeid. Door die ervaringen met B-Involved, en jongerencentrum De Schuit ben ik mondig geworden.”

,,Ik geloof heel erg in het belang van vrijwilligerswerk op jonge leeftijd. En vergis je niet, als opgroeiende jongere was ik heel verlegen. Maar je leert daar overheen te stappen. Hoe onzeker en bang ik aanvankelijk ook was, ik hield mezelf voor: Marieke, al vind je het eng, je doet het gewoon. Die houding brengt je verder.”

Regie houden

„Ik ben heel erg van: je moet de regie van je eigen leven nemen. Niet zeuren, aanpakken. Wel echt Katwijks hè, haha. Zo ben ik in de sport ook. Ik ben daar altijd competitief in, maar het moet wel leuk blijven. Dat is voor mij de balans in de sport.

Een paar jaar geleden heb ik de Tour de France voor amateurs gereden. Daar had ik een half jaar voor getraind, naast een fulltime job. Al rijdende zag ik fietsmaatjes die fysiek veel sterker waren dan ik, maar mentaal dat plezier niet beleefden. Die teleurgesteld waren als ze boven een bepaalde tijd reden, terwijl ik dacht: als ik voor het donker maar binnen ben. Sommigen maakten die Tour niet af, omdat ze er mentaal dat plezier niet aan beleefden. Dat is wat ik bij de bond probeer uit te dragen: je kunt heel goed fanatiek zijn in wedstrijden, op welk niveau dan ook, maar blijf vooral plezier hebben in je sport.”

De KNGU?

„Turnen, met name van de dames, vormt de grootste gymsportdiscipline bij de KNGU. Gymnastiek is ook de basis van alle sporten, hoewel sommige mensen roepen dat atletiek dat is. Laten we het erop houden dat beide de vader en moeder aller sporten zijn. Turnen voor heren is een onderdeel dat dankzij de successen van Yuri van Gelder, Epke Zonderland en Bart Deurloo een wat stoerder imago heeft gekregen. Het softe is er een beetje af, met dank aan die mannen met spierballen en tatoeages.

Daarnaast zijn er de disciplines dans, trampoline, acrobatische gymnastiek, ritmische gymnastiek, groepsspringen en rhönrad. En het nieuwste fenomeen is freerunnen, daarvoor zie je enorme wachtlijsten bij bijna alle gymsportcentra. Freerunners maken gymnastische bewegingen over obstakels, dat kan zowel in de zaal als buiten worden gedaan. Voor mij is het de uitdaging om ook die straatcultuur bij de bond te betrekken, met behoud van de eigen ongebonden identiteit.”

Wespennest?

„De KNGU een wespennest? Nou, ik ben wel wat gewend. Hiervoor heb ik zeven jaar gewerkt bij een adviesbureau voor werkgeversorganisaties en vakbonden. Dan leer je je al heel erg bewegen in een wereld met verschillende belangen.

Maar toen ik hier kwam, vond ik het best pijnlijk, toen - onder mijn voorganger - bleek dat de Bond bijna failliet was en we er achter kwamen dat een aantal leden heel erg ontevreden is. Leden hebben allemaal een mening, iedereen vindt wel wat. Zo blijft de discussie: ’moet er nou zoveel geld naar de topsport?’ Die is natuurlijk ook veel duurder dan de amateursport. Ik ben een fervent aanhanger van de combinatie top- en breedtesport. Iedere Epke en Sanne zijn ook ooit ergens begonnen. Niet dat iedereen zover hoeft te komen natuurlijk. Maar het inspireert wel.”

Maatschappelijke trend

„We zitten midden in de transitie naar een bond die zich naar haar leden faciliterend moet opstellen. Een uitdaging om te laten zien wat onze meerwaarde is. Ik geloof heel erg in de kracht van verenigingen, zoals we die in Nederland hebben neergezet. Dat moeten we gezamenlijk uitstralen.”

,,Zonder al die leden en vrijwilligers zijn we helemaal nergens. Maar sommige dingen die clubs vragen, kunnen we niet waarmaken. Voor iedere club wordt het steeds moeilijker om ouders te vinden die zich ervoor willen inzetten. Maar het kan niet zo zijn dat iedereen afwachtend naar ons kijkt, zo van: KNGU, doe er iets aan. Dat maatschappelijke probleem kunnen wij niet oplossen.”

Belang sport

„Ik ben echt van het sporten. Je zit er lekkerder door in je lijf. Ik merk het gewoon als ik even wat minder sport, dan voel ik me meteen ellendiger. Eerlijk gezegd heb ik er moeite mee als mensen dat gevoel niet hebben. Want ik gun het ze zo dat ze ook gaan genieten van bewegen. Ik probeer het op mijn werk ook aan te moedigen. Je hoeft niet van negen tot vijf achter je bureau te zitten. Ga tussendoor ook eens naar buiten, al is het maar om een stuk te wandelen.

De bond zit in Beekbergen. Wat ik rond een uur of vijf vaak doe, is mijn fiets uit de kofferbak halen om daar een paar uur in de bossen te wielrennen. Dan rijd ik na de files pas terug naar het westen en heb ik die dag toch gesport.”

Kinderloos

„Mijn partner en ik zijn kinderloos. Dat is een bewuste keuze. Er zijn vrouwen en mannen die drie, vier kinderen hebben en ook gewoon fulltime - of meer dan dat - werken, maar ik zie bij de bond ook mannen die ervoor kiezen om parttime te werken. Veel jonge mensen hebben zoiets van: werk is niet alles, dan maar wat minder luxe. Dat is ook prima.

Zelf kom ik wel aan een uur of zestig in de week. Dat is niet erg, hard werken doe ik eigenlijk mijn hele leven al. Het is de aard van het beestje. In de sport houdt het ook nooit op. Alle wedstrijden en trainingen worden in de avonduren of in de weekends gehouden. Daar wil ik ook mijn gezicht laten zien.”

Dat uiterlijk

„Eerlijk gezegd ben ik me wel bewust van mijn ’koppie’ en daar heb ik voordeel van, net zo goed als van het feit dat ik vrouw ben, zowel nu als in mijn vorige functies en bestuurswerk. Je springt er toch sneller uit.

Wat me heeft verbaasd, is dat we in Nederland 76 sportbonden hebben met evenzovele directeuren, van wie er maar drie vrouw zijn. Ik bedoel allerminst dat die mannen niet zouden kunnen stralen natuurlijk, maar het verbaast me. Ik hoop dat onder meer door mijn uitstraling en enthousiasme meer vrouwen worden verleid om op dergelijke functies te solliciteren. Wat mij betreft is er geen glazen plafond - dat bepalen vrouwen alleen zelf.”

Paspoort

Naam: Marieke van der Plas

Leeftijd: 41 jaar

Woonplaats: Scheveningen, geboren en getogen in Katwijk en Leiden

Burgerlijke staat: samenwonend met Sander, geen kinderen

Opleiding: Pedagogische Wetenschappen aan de Universiteit Leiden

Beroep: directeur Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie. Daarvoor had ze een consultancybureau en was ze manager bij het CAOP en senior-adviseur bij Fonds 1818

Favoriete eigen sporten: tennis en wielrennen

Maatschappelijk: oprichter Katwijkse jongerenstichting B-Involved, bestuurslid jongerencentrum De Schuit. Lid RvT SKVR en bestuurslid Stichting Waarborgfonds Sport

Het laatste nieuws