Commissie-Van Rijn: ’Bekostiging hoger onderwijs moet op de schop’

Commissie-Van Rijn: ’Bekostiging hoger onderwijs moet op de schop’
DEN HAAG

De bekostiging van universiteiten en hogescholen moet volledig op de schop. Het huidige systeem zorgt voor te veel concurrentie en te weinig samenwerking. Dat stelt de commissie-Van Rijn, die in opdracht van het kabinet de bekostiging onderzocht.

„De huidige bekostiging is te veel gebaseerd op aantallen studenten, deze groeiprikkel moet kleiner en de vaste onderwijsbekostiging moet groter voor meer stabiliteit. Ook is de concurrentie in het wetenschappelijk onderzoek doorgeschoten”, aldus de commissie. Geadviseerd wordt om 100 miljoen euro over te hevelen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) naar de universiteiten „voor meer stabiliteit in de bekostiging van onderzoek.”

De commissie stelt ook vast dat het ontbreekt aan inzicht in de kosten van onderwijs en onderzoek. „Zonder deze transparantie blijven discussies over kosten en kwaliteit in het hoger onderwijs te vrijblijvend. Een grondig kostenonderzoek is hard nodig.”

Ook zou er een oplossing moeten komen voor het grote gat tussen de opleidingscapaciteit en arbeidsmarktvraag naar afgestudeerden in bètatechniek (exacte vakken). Er zijn niet genoeg studenten voor de vele banen die bedrijven willen invullen. „De Nederlandse kenniseconomie leidt grote schade als dit probleem niet wordt opgelost. Er moet met ingang van volgend jaar geld worden verschoven naar universiteiten met veel bètatechniek studenten”, luidt het advies.

De commissie heeft voor het onderzoek gesproken met vrijwel alle universiteiten en hogescholen, studentenverenigingen, medezeggenschap, docenten, onderzoekers en vakbonden. Het rapport is woensdag aangeboden aan onderwijsminister Ingrid van Engelshoven.

’Haal geld voor bèta-studies niet elders weg’

De Nederlandse universiteiten zijn positief over het voorstel om meer te investeren in technische opleidingen, maar vrezen „grote negatieve gevolgen” voor andere wetenschappelijke disciplines. Het enkel verschuiven van geldstromen naar bèta-opleidingen leidt tot „forse en pijnlijke bezuinigingen” bij de alfa-, gamma- en medische wetenschappen, waarschuwt Vereniging van Universiteiten VSNU.

„Dit zijn disciplines van groot maatschappelijk belang waar nu al hoge werkdruk en andere knelpunten heersen”, reageert de VSNU op het advies van de commissie-Van Rijn, die de bekostiging van het hoger onderwijs heeft onderzocht.

FNV

FNV Onderwijs noemt het onacceptabel om geld af te romen bij de algemene universiteiten, ten gunste van bèta- en technische opleidingen. „Feitelijk leidt dat tot bezuinigingen op de sector, aantasting van de kwaliteit in alfa- en gammawetenschappen, verschraling in de wetenschap. Het is zelfs een bedreiging van de werkgelegenheid”, stelt de vakbond.

FNV is het wel eens dat er meer geld moet naar bèta- en technische opleidingen. Daarom roept de bond het kabinet op om in de voorjaarsbegroting extra geld vrij te maken.

Studenten

Studentenorganisatie ISO is „overwegend positief” over het rapport van de commissie-Van Rijn, die in opdracht van het kabinet de bekostiging van het hoger onderwijs onderzocht. Het Interstedelijk Studenten Overleg ziet de noodzaak om de groei van universiteiten en hogescholen te reguleren, maar plaatst wel vraagtekens bij de manier waarop.

’’Het temperen van de groeiprikkel is belangrijk, maar toenemende selectie ligt op de loer. Selectie is niet het middel om te zorgen dat studies beter aansluiten bij de veranderende arbeidsmarkt”, zegt ISO-voorzitter Tom van den Brink.

Het laatste nieuws