Premium

Arie Kuijt, alias de VIPin Oekraïne: ’Sta je als Katwijker tussen de rijke Russen’

Arie Kuijt, alias de VIPin Oekraïne: ’Sta je als Katwijker tussen de rijke Russen’
Arie Kuijt met heilbot op het strand van Katwijk
© Foto Lieven Engelen
Katwijk

Als zesjarige raakte hij al gebiologeerd door vis. Van schichtig jochie ontwikkelde hij zich tot ware showmaster. Katwijker Arie Kuijt (42) reist stad en land af om zijn fileerkunsten op showachtige wijze te vertonen, tot bij rijke Russen aan toe. Daarna wacht een zomer lang het Katwijkse strand. ’Waar is het beter dan hier?’

Haringseizoen

„Deze weken is het topseizoen. Ik ben voor het Nederlands Visbureau voorzitter bij de verkoop van het eerste vaatje haring in de haven van Scheveningen, waarvan de opbrengst traditiegetrouw naar een goed doel gaat. Vorig jaar haalden we 78.000 euro op. Daar proberen we nu overheen te gaan. De Leidsch Dagblad-haringsmaaktest praat ik ook weer aan elkaar en verder wordt er deze weken aan alle kanten aan me getrokken. Interview hier, presentatie daar. Zo gaat het door tot half juni, dan is het klaar.”

Nergens mooier

„Wat ik van september tot half juni doe: die hele agenda voltrappen. Workshops, presentaties, ik neem alles aan. Verder heb ik met compagnon Chris Klinkenberg een webwinkel en een groothandel in mijn eigen messensets, waar ik patent op heb.

Vanaf half juni tot half september doe ik alleen nog de dagelijkse inkoop voor Schuitemaker (bekende groothandel met visrestaurants in Katwijk, red.). Zodoende heb ik er vandaag al heel wat uurtjes opzitten, om kwart over vijf stond ik naast m’n bed. Geeft niet, dat ben ik gewend.’’

,,Verder probeer ik de hele zomer met mijn kinderen op het strand te zitten voor mijn tweede hobby: surfen. Ik zeg vaak tegen klanten: bel me ’s zomers nou niet. Zeg nou zelf, waar is het nou beter dan hier op het strand van Katwijk?”

Zesjarig jochie

„Ik ben op m’n zesde al in aanraking gekomen met vis. Niet doordat mijn ouders erin zaten – ze waren allebei leraar – maar doordat mijn opa visboer was. De zwager van zijn broer zat ook in de vis. Dat bedrijf haalde een jaar of 35 geleden bussen vol Joegoslaven naar Katwijk om hier in de haring te werken. Een Joegoslavische vrouw kwam elke week een emmertje bij ons thuis brengen. Loeba was de beste haringsnijdster die er was. Die vrouw kon toveren met een fileermesje. Ik stond er telkens ademloos naar te kijken. Mijn familie haalde toentertijd ook vuile sprotjes op, qua structuur dezelfde vissoort als haring. Die mocht ik dan schoonmaken. Dat ging meteen wonderbaarlijk goed. Die ouwe van me was stomverbaasd.”

’Arie de Visser’

„Als kind had ik ook een grote liefde voor de hengelsport. Als ik uit school kwam, ging ik vissen en las ik alle mogelijke boeken over de hengelsport. We mochten thuis op zondag ook geen televisie kijken. Dat was helemaal niet balen, doordeweeks keek ik ook al niet veel, er was destijds weinig op tv. Blij toe, als ik nu om me heen kijk naar al die kinderen met Playstations en iPads.

Ook op die zondagen dook ik in de boeken, ik wilde alles weten. Als kind noemden ze me in Katwijk Arie de Visser.”

Kinderarbeid

„Op m’n dertiende ben ik na schooltijd en in de vakanties bij Haasnoot gaan werken, één van de vier grote visbedrijven die je in Katwijk hebt. Mijn vriendjes in de klas gingen allemaal bollen pellen. Dat heb ik een uur gedaan, daarna ben ik op de vlucht gegaan. Mijn moeder zei: ga dan maar naar ome Leen Haasnoot.’’

View this post on Instagram

... Pic: s.pardon #leven #magazine

A post shared by Arie Kuijt (@ariekuijt) on

,,Wat ik bij ome Leen mocht doen, was de haring op maat sorteren - de 40’ers, 50’ers - en per veertig stuks in een emmer stoppen. Dan goot je de pekel eroverheen en deed de machine er een deksel op, waarna ze werden ingevroren. Een proces dat je hier op het dorp haast niet meer ziet. Waar alles vroeger in Katwijk werd ingepakt, gebeurt het gros nu in Denemarken en Noorwegen – onder leiding van de Katwijkers. Die haringen komen dan kant en klaar hierheen. Ik ben een van de weinigen van mijn generatie die nog echt met de handen in de verse haring heeft gezeten en heeft gekaakt en gepekeld op de ouderwetse manier. Je stonk als de wereld als je thuis kwam. Het zou nu misschien kinderarbeid heten, maar ik vond het prachtig. Ik mocht niet meer dan 25 uur per week werken, veel liever werkte ik 50 uur.”

Van school gestuurd

„In de jaren dat ik bij Haasnoot werkte, zat ik nog op school, maar daar was ik niet veel. ’s Middags had ik altijd vrij, haha. De liefde voor de vis en visserij was groter dan die voor de studieboeken. In drie mavo bleef ik zitten, het jaar daarop weer. Toen zei de schooldirecteur: Arie, je maakt er een feestje van, zoek maar een andere school.

Ook op de detailhandelschool in Leiden deed ik er niet veel aan. Op m’n zestiende moest ik van school stage gaan lopen. Zo kwam ik bij Schuitemaker terecht. In een heel nieuwe wereld. Ik stond tussen geroutineerde visfileerders en dacht: dat wil ik ook leren. Met het mes aan de tafel ben ik gaan kijken. En leren. Het lag me, ik bleek het fileren in de vingers te hebben. Heel snel was ik één van de beste. De geldstroom kwam binnen, ik verdiende al snel meer dan mijn leeftijdsgenoten. Na een jaar dacht ik: bekijk het maar, ik ga van school af. Dan maar geen papiertje. Ik kan toch wat!”

De praktijk!

„Ik heb mijn hele leven veel geleerd door alleen maar te kijken. Ik weet zeker dat je echt alleen leert uit de praktijk. Je kunt nog zoveel boeken uit je hoofd leren, je komt er niet als je geen praktische ervaring opdoet. Ik weet nog goed dat de schooldirecteur tegen me zei: er komt niet zo veel van je terecht, Arie. Ik zie mijn leven als een jongensboek.”

Naar spotlights

„De eerste jaren bij Schuitemaker stond ik alleen als een bezetene in de productie te fileren. Klanten helpen vond ik lastig, ik was schichtig of gewoon een beetje te jong. Op een gegeven moment stond de hele zaak vol en werd ik naar voren geroepen, omdat een klant ter plekke wilde zien hoe je zalm fileert. In no time stonden alle klanten in drommen om me heen. Ik kwam tot de ontdekking dat ik aardig kon presenteren. Toevallig belde Arie Vooijs, bedrijfsleider bij Ouwehand Vis, me op. ’Ik heb een groep die een fileercursus wil doen, kun jij me daarbij helpen? Van het een kwam het ander. Sindsdien geef ik alle mogelijke cursussen en workshops, alles zit al jarenlang altijd bomvol. De horecabeurzen, zeehengelsportbeurzen, Horecavo, GastvrijRotterdam, alles ben ik afgegaan. En maar blijven lullen. ”

VIP in Oekraïne

„Al heel lang hoef ik zelf niet meer te bellen. Ze bellen mij wel als ze een gangmaker nodig hebben. Ik draai mijn showtje op beurzen en evenementen, maak gekkigheid, maar geef ook serieus uitleg en laat mijn kwaliteit van het ’uitbenen’ zien. Het gaat om de beleving, om de show. Bekende restaurants in Oekraïne en Odessa – het Monaco van Rusland – boeken me regelmatig. Sta je tussen de rijke Russen in de sterrenrestaurants. Kijk, hier ben ik gewoon Arie, daar een of andere beroemdheid met wie mensen selfies willen maken en voor wie de tv en de bladen in de rij staan. Alsof je een bekende voetballer bent.”

Jongensboek

„Wat er met me is gebeurd, is een opeenstapeling van gebeurtenissen en toevalligheden – je dwingt het natuurlijk ook af. Ik heb er altijd verbaasd over gestaan dat er zo weinig viskennis is onder de mensen. Met mijn huidige compagnon heb ik een jaar of twintig geleden – internet stond nog in de kinderschoenen – al een webshop en website over vis en vis fileren opgezet. Die kreeg de eerste maand 25.000 bezoekers. Van daaruit kwam er vraag naar speciale fileermesjes en sinds een jaar of vier hebben we ons eigen label, een fileermesje waar we patent op hebben gekregen. Het is rond en bot, heeft een flexibel handvat en een heel dun stalen lemmet. Daarmee kun je als geen ander de kleinste graatjes uit de vis halen. Ik verkoop er elk jaar een stuk of vierduizend.”

Goeroe, dokter

„Goeroe, dokter, professor, fileerkoning: dat is wat de media ervan maken. Ik zie mezelf meer als een passionist, een vakidioot, iemand die de mensen graag het verhaal van de vis vertelt, alleen al om die vis te promoten. Als je dat verhaal kent, ga je vanzelf meer vis eten. De truc is om de smaakpapillen al te laten werken terwijl je er nog geen hap van hebt gegeten. Ik hoor bij presentaties in restaurants altijd: zo lekker heb ik nog nooit vis gegeten. Tuurlijk wel, hij lijkt alleen lekkerder. Door dat verhaal eromheen.”

Gaan zweven?

„Ik ga echt niet naast mijn schoenen lopen. In Oekraïne word ik altijd aangekondigd als Arie, the normal Dutch guy. Ik doe mijn presentaties zoals ik ben. Ze vragen me weleens: kun je niet iets aan je uitspraak doen, meer algemeen beschaafd Nederlands praten? Ik heb natuurlijk een beetje ’n Katwijks dialect. Maar daar ga ik niks aan veranderen. Ik spreek amper Engels – dat krijg je ervan als je op school niks uitvoert – maar ook dat stoort me niet als ik in Rusland ben. Dan denk ik: mijn handen spreken alle talen, schijt aan dat steenkolenengels.”

Thuisfront

„Toen mijn vrouw me leerde kennen, zat ik nog niet in tv-programma’s of bij grote presentaties, dat is naderhand gekomen. Ze zag een keer een video op tv en zei: ik ken je niet meer terug. Als jij vis in je handen hebt, verander je in een of andere visgek. We zijn zeventien jaar getrouwd, maar vorig jaar heeft ze pas voor het eerst live een presentatie bijgewoond. Weer vond ze me heel anders.

Op internet zie je veel foto’s van presentaties in Oekraïne. In de kringetjes waar ik kom, lopen allemaal van die modellen rond. Die vrouwen weten precies hoe ze zich moeten gedragen, ze zijn camera-geil. Ik haal altijd de knapste naar voren, zo krijg je een mooie foto. Mijn vrouw wordt weleens gebeld door een vriendin met: Arie is weer lekker bezig daar. Kwestie van vertrouwen. Het is allemaal voor de show.”

Gezonde spanning

„Je kunt me voor een zaal met 500 man zetten, maar van tevoren heb ik wel de zenuwen. Die zaal verwacht iets van je, Arie komt, het wordt een feest. Ik móét presteren – en het kan ook niet goed gaan. Zodra ik de microfoon pak of de vis in m’n handen heb, valt dat gevoel van me af. Dan kom ik in een flow.’’

,,Eén ding heb ik wel geleerd: probeer van tevoren heel veel mensen in de zaal de hand te schudden. Dat haalt m’n zenuwen weg. Want dan ben je niet meer zo onbekend. De mensen vinden dat hartstikke leuk.”

’Haring? Bah’

„Ik heb twee kinderen, die moeten geen haring. Misschien omdat kinderen tegenwoordig te veel andere dingen aan snacks kunnen eten. Misschien komt het nog goed. Voor mensen die geen haring lusten, wordt tegenwoordig haring nieuwe stijl gemaakt: heel aparte gerechten. Maar de haring op de Oudhollandse manier, gewoon aan de staart, blijft voor mij het lekkerst. Met al die toevoegingen haal je die pure smaak weg. Maar ja, beter dat de haring zó aan de man wordt gebracht, dan helemaal niet.

Ik eet zelf veel vis. Vanochtend had ik al twee haringen op. Haha, je zou inderdaad zeggen dat de vis m’n oren uitkomt. Toch blijf ik het lekker vinden. Vis is gewoon lekker.”

Paspoort

Naam: Arie Kuijt

Leeftijd: 42

Plaats: Katwijk (geboren en getogen)

Opleiding mavo 3 en Detailhandelsschool (beide niet afgemaakt)

Beroep: directeur van Visfileren.nl, bedrijf dat workshops, visdinnershows, demonstraties en cursussen organiseert, zie zijn website, visinkoper bij Schuitemaker Katwijk. Arie is voorzitter verkoop eerste vaatje haring Scheveningen en ’aan elkaar prater’ Leidsch Dagblad Haringsmaaktest op 24 juni in restaurant De Beukenhof. Op 13 juli geeft hij een tonijn-fileershow op het Katwijkse Duinplein

Burgerlijke staat: Getrouwd met Marijke, zoon Bart (11), dochter Marit (8).

Net binnen