Premium

Trainen met de X-Box verbetert leven van patiënten die moeilijk lopen

Trainen met de X-Box verbetert leven van patiënten die moeilijk lopen
Daphne Geerse: ,,Met ons systeem kunnen we loopanalyses doen en het loopspecifieke aanpassingsvermogen van mensen in kaart brengen.’’
© Foto Taco van der Eb
Leiden

Op de vloer in een lab op de derde verdieping van het LUMC verschijnen met behulp van een projector witte staptegels. Bewegingswetenschapper Daphne Geerse loopt over het pad op de vloer en probeert haar voeten zo goed mogelijk op de witte staptegels te zetten.

Rode en groene vlakken geven aan waar ze precies stapt en hoe goed ze het doet. ,,Met dit systeem kunnen we loopanalyses doen en in kaart brengen hoe goed en snel mensen hun looppatroon kunnen aanpassen”, vertelt ze.

Dat is met name van belang voor mensen die een beroerte hebben gehad of mensen met de ziekte van Parkinson. ,,Dat zijn de twee meest voorkomende neurologische aandoeningen waarbij mensen vaak vallen’’, zegt Geerse. Een scheefliggende stoeptegel, een hond die voorlangs schiet of gewoon een gesprek voeren tijdens het wandelen: voor veel patiënten zijn dit grote obstakels om veilig over straat te lopen. Ze vallen veel vaker dan anderen, met alle gevolgen van dien.

Onlangs promoveerde Geerse reden op een onderzoek naar de mogelijkheden van interactieve technieken die zijn ontwikkeld voor spelcomputers voor mensen die moeite hebben met lopen.

Aan de muur, langs een acht meter lange interactief looppad op de vloer, zijn vier sensoren van de X-Box Kinect bevestigd. Als ze over de baan loopt, verschijnt een animatie van Geerse op een beeldscherm. Op de computer kan ze de projector aan het plafond zo instellen dat plots ’objecten’ op de vloer verschijnen. ,,Voor een rood vlak moet je opeens stoppen. Of de afstand tussen de witte staptegels wordt groter of kleiner, waardoor mensen hun stapgrootte moeten aanpassen.”

Valrisico

Tijdens haar onderzoek keek Geerse hoe goed de onderzochte groepen (mensen met de ziekte van Parkinson, mensen die een beroerte hebben gehad en een gezonde controlegroep) de opdrachten op de baan uitvoerden. ,,We zagen een verschil in het aanpassingsvermogen van patiënten en mensen in de controlegroep’’, vertelt ze. Hoe slechter het aanpassingsvermogen, hoe groter het valrisico. ,,Vooral zij die zich er niet van bewust zijn dat ze niet zo goed meer zijn in het ontwijken van obstakels door abrupt te stoppen of juist een grotere pas te nemen, lijken valgevaarlijker.”

In die bewustwording zit volgens Geerse de grootste toegevoegde waarde van de spelcomputertechniek die zij heeft gebuikt. ,,Met mijn onderzoek heb ik aangetoond dat deze apparatuur nauwkeurig genoeg is om een loopanalyse te doen. Een vervolgstap kan zijn om te kijken of we deze techniek ook kunnen gebruiken voor individuele trainingen om te voorkomen dat mensen vallen.’’

Uit eerder onderzoek met de C-Mill, een loopband met visuele projecties, is gebleken dat het aanpassingsvermogen tijdens het lopen te trainen is. ,,De techniek die wordt gebruikt met de C-Mill en ons systeem is vergelijkbaar. De obstakels worden met beide systemen alleen maar geprojecteerd. Je kunt er dus niet echt over struikelen. Maar met een loopband kunnen bepaalde dingen niet getraind worden, omdat je er dan vanaf valt. De toegevoegde waarde van ons looppad is de normale ondergrond, waardoor ook stoppen en draaien geëvalueerd en getraind kunnen worden. Daarom lijkt deze techniek veelbelovend.’’

Een bijkomend voordeel is dat de spelcomputertechniek relatief goedkoop is. De hele opstelling in het LUMC heeft een paar duizend euro gekost. Geerse: ,,We zijn nu aan het kijken hoe we deze techniek precies kunnen gebruiken in de revalidatiezorg. Uiteindelijk zou het mooi zijn als zoiets in de huisartsenpraktijk beschikbaar is, bijvoorbeeld in de wachtkamer. Patiënten kunnen dan eerst zelf een test doen en daarna meteen valpreventieadvies krijgen van de arts.”

Net binnen