Premium

Emma is eindelijk de vrouw die hij altijd al was

Emma is eindelijk de vrouw die hij altijd al was
Emma Voerman.
© Foto Evelyn Koelewijn

We worden - als het goed is - gevoed en gesteund door onze familie en directe omgeving. Hoe kijk jij ertegenaan, wil journalist Nancy Ubert weten. Ze spreekt voor de serie ’Wij zijn zo’ met uiteenlopende mensen over het gezin, de familie en alles wat daarbij komt.

Een ontmoeting met Emma Voerman. Niets verraadt dat ze twee jaar geleden eindelijk de vrouw werd die ze diep van binnen al was. Toen ze 55 jaar oud was, ging ze in transitie. Jacob Jan, vader van vier kinderen, werd Emma die wél van zichzelf kan houden. „De relatie met mijn zoon en dochters is daar alleen maar beter van geworden.”

’Alles wat ik diep van binnen wil, bestaat in deze wereld niet’. Daarvan was Emma als kind al overtuigd. „Dus paste ik me aan. Als geen ander wist ik onder de rader te vliegen. In mijn hoofd hield ik lijstjes bij. Eentje met de reacties die punten scoorden en eentje met de dingen die ik absoluut niet moest doen of laten merken. Dat begon al op de kleuterschool, op de eerste dag dat ik het lokaal instapte. Ik zag dertig kinderen allemaal precies hetzelfde werkje doen. ’Het kan toch niet zo zijn dat ze dit allemaal leuk vinden’, schoot er door me heen. Toen drong het tot me door: je moet je aanpassen. Vandaar dat ik al die jaren zo vreselijk onzichtbaar ben geweest.”

En nu durft ze zich te laten zien. Haar mooie lange benen steekt ze het liefst in kleurige panty’s en spannende leggings. Haar fraaie lange nagels zijn prachtig verzorgd en strak gelakt. Wat een leuk wijf. „Meen je dat echt? Een paar jaar geleden had ik zo’n reactie niet voor mogelijk gehouden. ’Op mijn leeftijd nog vrouw worden, iedereen blijft het vast aan me zien dat ik een vent ben’, dacht ik steeds.”

Wie haar nu leert kennen, kan niet geloven dat Emma ooit man is geweest. „Ik was altijd het watje, het eitje. Net als andere jongens had ik toentertijd lang haar. Ik wilde er vooral bij horen. Ik wilde niemand teleurstellen. Later werd ik die man met die tandpastavlek op zijn gezicht want ik keek nooit in de spiegel. Ik had zo’n hekel aan mijn spiegelbeeld. Daarnaast werd ik de ultieme metroman. Ik vertelde mezelf dat het heel goed was dat mannen hun vrouwelijke kanten lieten zien. Ik geloofde dat maar wat graag. Zo viel het minder op dat ik me helemaal geen man voelde.”

De ommekeer kwam toen de vier kinderen al flink volwassen waren geworden. „Als een tikkie vadsige leerkracht werkte ik op een school die 27 kilometer verderop stond. Op een gegeven moment dacht ik: ik wil niet langer met de auto heen en weer blijven rijden. Via een fietsplan kocht ik een ligfiets. Dat werkte fantastisch. Ik kreeg energie en viel kilo’s af. Op een dag zag ik mezelf in mijn fietspak in de spiegel. Door dat gewichtsverlies had ik van die mannenborstjes gekregen. ’Dit is gaaf’, zei ik tegen mijn spiegelbeeld. Die tietjes mochten echt niet meer weg. Ik wilde ze zelfs groter hebben. Ik ging googelen op het woord gynaecomastie. Zo ontdekte ik twee groepen: de mannen die hun borstjes accepteren en de mannen die dat niet kunnen. Maar wat ik ook las; het bleef allemaal bij mannenpraat en dat beviel me niet. Toen ben ik verder gaan zoeken en kwam ik op een transforum terecht. Ik schrok me helemaal kapot, want ik herkende alles. Dat was best heftig, want ik had altijd in mijn achterhoofd gehad dat transgenders van een ander volk zijn. Ik kon niet geloven dat ik daarbij hoorde. Ik kan toch niet in het verkeerde lichaam zitten, dat had ik toch al lang ontdekt moeten hebben... Maar al snel werd me duidelijk dat veel meer transgenders jarenlang kunnen worstelen met hun ware identiteit.”

Veranderen

Het was onontkoombaar: ze moest veranderen. Dat ging niet van de een op de andere dag. Transitie is immers een proces dat tijd kost. Emma wacht nu op de laatste ingreep: de genderbevestigende operatie. „Aanvankelijk was ik vooral met hele andere dingen bezig. ’Als ik eenmaal de diagnose heb, dan begrijp ik mezelf beter en is het helemaal klaar’, had ik tegen mezelf en mijn dierbaren gezegd. De operatie is overigens niet de meest beslissende ingreep. Het meest ingrijpend was de stap om als vrouw naar buiten te komen. Alles wat daarna volgde of nog volgt is schitterend, maar mezelf als vrouw accepteren is allesoverheersend. Ik ken ook transvrouwen die de operatie niet doen. Zij zijn net zoveel vrouw als ik. Maar ik weet het zeker: dat ding daar beneden moet nog weg. Misschien dat ik daarna wel in staat ben een fijne seksuele relatie op te bouwen, iets wat me nooit is gelukt. Ik had een bloedhekel aan seks. Maar ik wilde heel graag kinderen dus dat hoorde er wel bij. Ik wist overigens al heel jong dat ik kinderen wilde. Ik heb er zelfs visioenen over gehad die later letterlijk bewaarheid werden. Weinig mensen zullen dit begrijpen maar ik zeg het toch: ik vind het vreselijk dat ik mijn kinderen niet gedragen heb.”

Breuk

Inmiddels is Emma gescheiden. „Waarschijnlijk was het zonder die transitie ook wel op een breuk uitgelopen. We zijn te verschillend en ik kan niet de man zijn die Sacha verdient. Sacha betekende veiligheid. Zij was zo ongelooflijk zichzelf. Heel aards en nuchter. Bovendien wilde zij ook heel graag kinderen. We zijn misschien voor elkaar niet goed geweest, als ouders vormden we wel een perfect paar. Over de opvoeding hebben we eigenlijk nooit ruzie gehad. Sacha was wat strenger dan ik. Ik reageerde vooral intuïtief. Ja, we hebben onze fouten gemaakt, maar welke ouder doet dat nu niet? We kunnen op een oppervlakkig niveau uitstekend met elkaar overweg. Vroeger had ik moeite met de alledaagse ditjes en datjes, maar nu - na de scheiding - is dat ergens een uitkomst. We zien elkaar niet veel maar als we elkaar weer ontmoeten, voelt het altijd vertrouwd. Als ze zegt: ’Jacob Jan schil jij de aardappelen’, denk ik: ja, jij bent de enige die mij nu nog zo mag noemen.”

Emma is eindelijk de vrouw die hij altijd al was
Emma is een bijzondere vrouw met een bijzondere kijk op het leven. Dat had ze als kind al.
© Emma Bloem

„Dat ik mijn vrouwzijn zo lang en zo diep heb verstopt, heeft met tal van factoren te maken. Ik had zogenaamd altijd wat. Nu gebeurde er ook veel in mijn leven. Nog steeds, eigenlijk. Op een gegeven moment, dat was nadat we kinderen hadden gekregen, werd een man verliefd op me. Om uit te zoeken wat het nu allemaal precies was, gingen Sacha en ik een tijdje apart wonen. Dat ik misschien wel biseksueel zou zijn, was iets dat ik kon accepteren van mezelf. Dat was een verhaal waarmee ik nog wel verder kon. Ik weet nog heel goed dat ik iemand vertelde dat ik misschien ook wel op mannen viel. Die reageerde met: ’Ja hoor, jij weer. Straks ga je me ook nog vertellen dat je liever vrouw wilt zijn’. Waarop ik dat natuurlijk heftig begon te ontkennen. Ongelooflijk, ik zat er zo dichtbij op dat moment. Ik heb gewacht totdat ik me sterk genoeg voelde om diezelfde persoon te vertellen dat ik inderdaad trans was. Als reactie kreeg ik: ’Dit is je zoveelste dingetje’. Sindsdien zien wij elkaar niet meer. Dat is nog steeds heel pijnlijk.”

„Ik heb mezelf mijn hele leven lang geweld aangedaan. Op de een of andere manier begrijp ik de dingen eerder dan dat ik ze voel. Een vreemd soort helderheid. Het besef ontstaat ver voordat ik er met mijn gevoel bij kan. Dat is altijd een grote valkuil geweest. Weet je: je kunt in je hoofd alles goed praten zodat je verder niks hoeft te voelen. Jarenlang heb ik mijn verleden en mijn situatie geïdealiseerd totdat dit niet meer lukte. Ik was de ongekroonde kampioen omdenken.”

Vloggen en bloggen

Transvrouw Emma Voerman blogt open (en daardoor behoorlijk kwetsbaar) over haar leven. Daarmee hoopt ze andere mensen steun te bieden en op weg te helpen. Voor het sociale kanaal van het maandblad Linda heeft ze een serie video’s gemaakt over haar veranderingsproces. Op haar site staat een link naar deze vlogs.

Net binnen