Premium

Iraanse vluchteling Kouresh Rahadari strijdt met De Buurtkapper tegen eenzaamheid en armoede in Zuidwest

Iraanse vluchteling Kouresh Rahadari strijdt met De Buurtkapper tegen eenzaamheid en armoede in Zuidwest
Kouresh Rahadari, van De Buurtkapper Zuidwest: Het zwaarst is niet te mogen werken. Je zit alleen maar te wachten.’’
© Foto Hielco Kuipers

Het geluksgevoel dat hij twee dagen in de week bij zichzelf kan oproepen als hij in De Buurtkapper Zuidwest zijn klanten knipt, is lang afwezig geweest. Kouresh Rahadari, die twintig jaar geleden vluchtte uit Iran, kan geroerd zijn door verhalen die hij van de mensen in zijn stoel hoort en de reacties die hij krijgt. ,,Ik blijf dit doen, ook als ik straks een baan heb.’’

Kouresh (47) praat bedeesd, bijna op fluistertoon. 25 jaar was hij toen hij zijn land ontvluchtte. Op zijn ziel de littekens van de oorlog tussen Iran en Irak, die begon toen Saddam Hoessein de grens over trok om het Iraanse grondgebied te claimen. ,,Ik heb van mijn zevende tot mijn vijftiende de oorlog tussen Iran en Irak heeft meegemaakt. In mijn provincie Khoezistan is de oorlog begonnen. Daar waar de olie in de grond zit, bij de grens met Basra. Onze stad werd constant gebombardeerd. Misschien niet iedere dag, maar de bombardementen gingen maanden door. We moesten buiten de stad gaan wonen, en sliepen in tenten. Ik heb ellendige dingen gezien. Dode mensen, vrienden die stierven door de bommen.’’

Asielprocedure

Eenmaal in Nederland kwam hij in een jarenlange asielprocedure en zag hij verschillende asielzoekerscentra van binnen. ,,Ik heb tien jaar in een asielzoekerscentrum gezeten. Waar heb ik niet gezeten? Eerst in Zeewolde, daarna Middelharnis, Alkmaar, Deventer en als laatste in Leiden op de Rijnsburgerweg. Ik heb oorlogstrauma’s, maar de periode in het asielzoekerscentrum was het ook heel zwaar. Het zwaarste is dat je niet mag werken en studeren. Je bent jong, hebt problemen en daar komen nog meer problemen bij. Je deelt een kleine kamer met vier, vijf mensen. Het zwaarst is dat je niet te mag werken. Je zit alleen maar te wachten.’’

Veiligheid is een relatief begrip. Er vielen weliswaar geen bommen, maar een gerust gevoel? Nou nee. ,,Je kunt elk moment uitgezet worden. Ik was bang om naar bed te gaan, bang om wakker te worden, want wat gaat er de volgende dag gebeuren? Krijg je een brief van de minister of het IND om het land te moeten verlaten? Dan moet je weer een procedure in. Het levert stress op, waardoor je weer andere trauma’s oploopt.’’

Medicatie

,,Ik ben rustiger geworden. Ik slaap beter door de medicatie, die ik heb gekregen. Ik kan opeens bang worden en van alle kanten aanvallen krijgen. Bijvoorbeeld op de eerste maandag in de maand als de sirenes van het luchtalarm afgaan. Ik zet mijn wekker, zodat ik weet dat het gaat gebeuren. Doe ik dat niet, dan krijg ik angstaanvallen. Nu kan ik er een beetje mee leven.’’

Leiden is zijn vaste basis geworden. ,,Ik hou van Leiden. Het voelt als thuis. Het is hier rustiger dan in Amsterdam en Rotterdam. Ik kan niet tegen drukte. Ik heb een broer in Amsterdam. De rest van mijn familie zit nog in Iran. Ik heb af en toe contact via internet, maar het is moeilijk. Ik zit in een veilig land en mag hier alles zeggen, maar praat liever niet met hen over politiek. Ze hoeven niet bang te zijn, zo lang je maar niet over politiek praat en alleen over algemene dingen.’’

Vrijwilligerswerk

Buurtontmoetingsplek (BOP) Rijn en Vliet is de enige BOP in Leiden waar een kapsalon zit. Voor Rahadari een uitkomst. ,,Ik werk momenteel niet. Ik heb vrijstelling vanwege een fietsongeluk vorig jaar, vandaar dat ik me heb aangemeld om vrijwilligerswerk te doen. Ik ben bij een andere BOP in de Mors geweest en zij wezen me door naar hier. Ze waren op zoek naar kappers. Ik ben de hoofdkapper. Ik heb de meeste ervaring. Ik heb in het asielzoekerscentrum altijd mensen geholpen met hun haar. Ik vond het fijn om vrienden te helpen. Ik was al kapper in Iran, maar hier moest ik een opleiding kiezen en daarom heb ik ook hier mijn papieren gehaald. Het wordt makkelijker als je diploma’s hebt om voor iemand te gaan werken. De ene dag heb ik veel energie en kracht, de andere dag lig ik plat vanwege lichamelijke klachten. Vandaar dat ik geen werk heb. Ik wil graag voor mezelf beginnen en misschien krijg ik daar hulp bij. Er zijn veel kapsalons in Leiden. Aan de ene kant is dat goed, maar voor mij maakt dat het moeilijker. Een baas neemt niet graag mensen zoals ik aan, omdat ik niet altijd kan werken. Daarom is het leuk om dit te doen.’’

BOP

,,Met de BOP ben ik hartstikke blij. Als ik niet knip, kom ik ook langs. Een beetje kletsen met anderen en activiteiten doen. Er zitten hier veel verschillende nationaliteiten. Het idee is top. Er wordt veel georganiseerd. Anders is het maar saai. Wat je wil is hier, wat je kunt bepaal je niet zelf. Ik wil zo graag een normaal leven. Een uitkering is goed, maar niet voor lange tijd. Ik wil actief zijn en niet alleen thuisblijven. Ik wil ook wat voor andere mensen doen. Veel mensen kunnen niet naar de kapper. Voor werklozen of mensen met een bijstandsuitkering is het gewoon duur. Mensen die al hun geld nodig hebben om te kunnen eten en zo te overleven, kan ik nu bijstaan. Ze werden niet mooi geknipt en door mij gaan ze netjes de deur uit. Ik knip alle nationaliteiten. Ik kijk niet naar kleur of wat. Ik knip ook vrouwen met een hijab - een hoofddoek – maar niet alle vrouwen willen door mij geknipt worden. Dat snap ik wel.

We mogen de ruimte van Libertas lenen. Mensen komen op afspraak. Ik praat met de klanten en hoor heel veel leuke verhalen, maar ook verdrietige. Er zijn weinig gelijkenissen met mijn situatie, maar de problemen zijn hetzelfde.

Soms krijg ik tranen in mijn ogen als ik de reactie zie wanneer ze in de spiegel kijken. Mensen die vijf jaar niet naar de kapper zijn geweest. Er was een vrouw van 61. Ze was hier vorige week. Ze spaarde voor andere dingen, want kappers zijn duur. Ik had haar haar geknipt en geverfd en ze moest het tegen iedereen vertellen. Ze was aan het huilen van geluk. Echt. Ik blijf dit doen, ook als ik straks een baan heb. Ik heb deze situatie meegemaakt en weet hoe blij je mensen kunt maken, want ik werd zelf blij als ik werd geholpen.’’

Rijn en Vliet

Op dinsdagmiddag kunnen dames en heren in Rijn en Vliet terecht, op donderdagmiddag alleen dames om zich voor een klein bedrag te laten coifferen. De kappers zijn mensen met bijstandsuitkering die een kappersdiploma op zak hebben en om verschillende redenen nog geen betaald werk hebben. Bij de Buurtkapper doen ze werkervaring op en doen iets terug voor de wijk. Marlies Tiepel, 28 uur in de week (,,en vaak meer’’) begeleider op de BOP, ziet dat de bezoekers zelf veel initiatieven ontplooien. ,,Ik verzin helemaal niets. De mensen hier verzinnen alles gewoon zelf’’, zegt ze.

De kapsalon is van Libertas Leiden en normaal gesproken bedoeld voor bewoners van het tehuis. ,,Wij mogen hem dinsdag en donderdag gebruiken, anders staat-ie toch maar leeg.’’

Eenzaamheid

Buurtkapper Zuidwest is een goed middel in strijd tegen de eenzaamheid. Tiepel: ,,De Buurtkapper vervult een sociale functie, is een laagdrempelige plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en een wapen in de strijd tegen de eenzaamheid. We willen dat onze doelgroep hierheen komt. Mensen die weinig te makken hebben. Armoede is een groot punt, maar gelukkig schamen mensen zich er niet meer zo voor. Ze vragen tegenwoordig gewoon het adres van de Voedselbank. Maar er zijn ook mensen die daar het bestaan niet van kennen.’’

Ban dat er misbruik van de Buurtkapper wordt gemaakt is ze niet. Over het algemeen worden mensen doorgestuurd door de wijkteams. ,,En we kennen natuurlijk heel veel mensen, die bovendien hier een afspraak moeten komen maken. Bij twijfel kunnen we doorvragen hoe de vork in de steel zit.’’

Armoede

Armoede en eenzaamheid gaan vaak hand in hand. Tiepel: ,,Je kunt je niet zo snel bij een clubje aansluiten, want dat kost geld. Wij zijn in deze buurt een plek waar ze onder de mensen kunnen komen. Daar komen weer andere dingen uit. Daar komt weer toekomstperspectief van. Het zijn allemaal heel kleine dingen, maar voor anderen heel groot. Dat is de truc.’’

De BOP ondersteunt tal van activiteiten. Zo wordt er gesport bij South Park op de Boshuizerkade, er is buurtgym en een vitality club.

Wereldkeuken

,,En de wereldkeuken is ook een groot succes. We mogen de keuken van Rijn en Vliet gebruiken en gaan met z’n allen koken en eten, elke keer een gerecht uit een ander land. Dan leer je elkaar ook goed kennen. Het bindt met als gevolg dat mensen bijvoorbeeld boodschappen voor elkaar doen. Voor de rest hebben we geen grote ambities. Als de mensen maar uit hun huizen en die vreselijke eenzaamheid komen, want dat is een kwelling. Door binnen zitten wordt niet het beste in je naar boven gehaald’’, aldus Tiepel.

Net binnen