Bewegend Verleden: duizenden kazen naar de Leidse kaasmarkt [video]

Leiden

Leidsch Dagblad en Erfgoed Leiden presenteren iedere maand een bijzonder historisch filmpje. Deze maand: de kaasmarkt in Leiden, 1930.

Kaasbrikken die door Leiden rijden, verkoop door handjeklap en het wegen van de kaas op de waag. Dit maal is in Bewegend Verleden een prachtig 16 mm-filmpje te zien van de Leidse kaasmarkt in 1930 (zonder geluid).

Vandaag de dag is de Kaasmarkt in het nieuws. Bewoners verzetten zich tegen de plannen voor bouw aan de rand van het plein. Ze willen dat het parkeerterrein een park wordt, met zo min mogelijk auto’s.

Bewegend Verleden: duizenden kazen naar de Leidse kaasmarkt [video]

In 1930 bestond de kaasmarkt nog niet zo lang op deze plek in Leiden. De verkoop startte daar in 1927. In Leidsch Dagblad van januari 1930 lezen we dat het voorgaande jaar 4914 kazen werden aangevoerd.

Minder dan in 1928 toen er 5167 kazen werden gebracht. Blijkbaar gaan de zaken toch goed, want in juni 1930 staat in Leidsch Dagblad dat er plannen zijn om de kaasmarkt uit te breiden.

Op het filmpje zien we de boeren uit alle dorpen in de omgeving met hun paard en wagen naar de wekelijkse markt rijden. Ze gaan over de Zijldijk (op de achtergrond de Scheepswerf van de Gebroeders Boot), de Zijl en langs de Zijlpoort via de Middelweg naar de Kaasmarkt. Voordat ze de markt op mogen, moet marktgeld worden betaald.

Bewegend Verleden: duizenden kazen naar de Leidse kaasmarkt [video]

Het was in 1930 blijkbaar soms een gedrang voor de boeren om op de kaasmarkt te komen, lezen we in De Leidsche Courant van 4 december dat jaar:

,,Op de Snellebrug staat woensdagsmorgens een verkeersagent om het verkeer naar de kaasmarkt in regelmatige banen te leiden. Twee kaasbrikken schijnen veel haast te hebben om de kaas naar de markt te brengen. Beiden rijden in het zelfde tempo brugwaarts en wilden hier ook tegelijkertijd over. Dat gaat nu eenmaal niet.

Op de brug raken de wagens zoo vast in elkaar dat geen van tweeëen meer vooruit kan. De verkeersagent gelast beide paarden uit te spannen, waarna men poogt de brikken los te krijgen. Omdat dat niet gauw lukt, laat de verkeersagent komisch genoeg de kaashandelaren dan maar naar de brug komen.

Met hulp van een zestal personen en ten koste van groote inspanning slaagt men er na een kwartier in het zaakje te ontwaren. Beide boeren spoeden zich verder. De boer uit Linschoten zal voortaan wel onthouden dat rechts voorrang heeft.”

Bewegend Verleden: duizenden kazen naar de Leidse kaasmarkt [video]

Later in het filmpje zien we de wagens op Vismarkt in de rij staan. Op de achtergrond staat een schutting na de brand in februari 1929 van het stadhuis en de panden aan de Vismarkt.

Op de markt begint het spel van loven en biedend tussen de handelaren (met deukhoed) en boeren (met pet). Eenmaal eens over de prijs wordt de kaas naar de waag gebracht. We zien het wegen.

De kaasmarkt was er in Leiden tot zeker in de jaren vijftig. Daarna werd de Kaasmarkt een parkeerplaats, zoals te zien is op deze foto uit 1970.

(Eerdere afleveringen van Bewegend Verleden vind je hier)

Het laatste nieuws