Kinderlongarts Noor Rikkers geeft tips om te stoppen met roken, ’maar rokers verdienen ook begrip’ [video]

LUMC kinderlongarts Noor Rikkers

LUMC kinderlongarts Noor Rikkers© Archieffoto zorro producties/Jan de Groot

Jelin Schut
Leiden

In de novembereditie van de maandelijkse PEP-talk van het LUMC vertelt kinderlongarts Noor Rikkers over de risico’s van roken. Stoptober is wellicht een goed begin om te stoppen met roken, ’maar hoe ga je door met stoppen?’.

Rikkers benadrukt de gevaren van roken, zoals de verhoogde risico’s op kanker, blindheid en vruchtbaarheidsproblemen. Behalve de gevaren die ook op sigarettenpakjes staan, liegen de sterftecijfers er ook niet om. Elk jaar overlijden twintigduizend mensen aan de gevolgen van roken. ,,Dat is alsof er elke dag een volle bus een ravijn instort, of dat Lisse of Oegstgeest jaarlijks van de kaart wordt geveegd’’, zegt Rikkers. ,,Daarbij doden vijftig rokers elk jaar één niet-roker, door de gevolgen van meeroken.’’

Derdehands rook

Kleine kinderen zijn het gevoeligst voor de gevaren van meeroken. In Nederland overlijdt elke week één baby, doordat de moeder rookt tijdens de zwangerschap. Ook is de kans op wiegendood twee à drie keer groter. Minder extreme risico’s zijn ernstige astma, oorontstekingen en een hoger risico op gedragsstoornissen.

Ook buiten roken, zodat kinderen de rook niet direct inademen, is door zogenaamde ’derdehands rook’ geen veilige manier van roken. Allerlei afbraakproducten ’dwarrelen’ na het roken nog om de roker. Die stoffen zorgen ook voor de typische rookgeur.

(Tekst gaat door onder filmpje)

Deze derdehands rook is vooral gevaarlijk voor kinderen, legt Rikkers uit. ,,Er is onderzoek gedaan naar rokende ouders met een kindje op de couveuseafdeling. De ouders rookten buiten en eenmaal terug in het ziekenhuis ontsmetten ze hun handen en ze trokken een schort aan, voor ze bij hun kindje kwamen. Onderzoekers vonden afbraakproducten van nicotine op de couveuse en het kind, maar ook in de urine van het kind.’’

Verslaving

Rikkers benadrukt dat roken een vervelende verslaving is, ’niet een levensstijl waar iemand voor kiest’. ,,Nicotine is net zo verslavend als cocaïne en heroïne. Rokers verdienen daarom begrip, niet ons oordeel.’’

Tachtig procent van de rokers begint in de puberteit. ,,Het hersenonderdeel dat waarschuwt voor onverstandige dingen, ligt eruit.’’ Twee op de drie kinderen die een eerste sigaret opsteekt, gaat door met roken. ,,Een sigaret is ontworpen om te verslaven. Smaakstoffen, antihoeststoffen en menthol, zodat de sigaret niet brandt in je keel, moeten ervoor zorgen dat die eerste sigaret zo fijn mogelijk is.’’

Stress wordt vaak gezien als reden om te roken. Niet gek, volgens Rikkers, ’want nicotine geeft ontspanning, alertheid en rust’. Toch werkt een sigaret niet stressverlagend, want na een halfuur daalt de nicotinespiegel weer. ,,Zo rook je de hele dag een lage nicotinespiegel weg.’’

Begeleiding

Stoppen met roken is lastig, maar Rikkers heeft handige tips. ,,Maak een plan en deel dit met je omgeving.’’ De sleutel voor stoppen met roken zit in een combinatie van medicatie, zoals nicotinevervangers, en begeleiding. ,,Je kunt individuele begeleiding krijgen, of samen met een vriendengroep stoppen met roken. Dat zorgt ervoor dat je weet wat te doen als je de neiging krijgt om toch te roken.’’

Als stoppen niet in één keer lukt, is het volgens Rikkers van belang om niet op te geven. ,,Er zijn veel pogingen nodig om van een verslaving als roken af te komen. Zeg dus tegen jezelf: ’Ik ga verder met stoppen’.’’

LUMC PEP-talks

Elke maand geeft een LUMC-wetenschapper een kijkje in een lab of een onderzoeksafdeling. Met korte lezingen over pollen, gezond eten en fit en vitaal oud worden, brengt met LUMC ’wetenschap naar niet-wetenschappers’.

Net binnen